Platon
Theages
Θεάγης
121aDemodokos: Sokrates, vaktin varsa seninle baş başa birkaç şey konuşmak istiyordum. Vaktin yoksa da, işin pek büyük değilse, benim hatırım için vakit ayır.
Sokrates: Zaten boş vaktim var; hele senin hatırın için seve seve ayırırım. Söylemek istediğin bir şey varsa söyleyebilirsin.
Demodokos: Şuraya, Zeus Eleutherios Stoası'na, kenara çekilelim mi?
Sokrates: Sen öyle istiyorsan.
ΔΗ. ὦ Σώκρατες, ἐδεόμην ἄττα σοι ἰδιολογήσασθαι, εἰ σχολή· κἂν εἰ ἀσχολία δὲ μὴ πάνυ τις μεγάλη, ὅμως ἐμοῦ ἕνεκα ποίησαι σχολήν.
ΣΩ. ἀλλὰ καὶ ἄλλως τυγχάνω σχολάζων, καὶ δὴ σοῦ γε ἕνεκα καὶ πάνυ. ἀλλʼ εἴ τι βούλει λέγειν, ἔξεστιν.
ΔΗ. βούλει οὖν δεῦρο εἰς τὴν τοῦ Διὸς τοῦ ἐλευθερίου στοὰν ἐκποδὼν ἀποχωρήσωμεν;
ΣΩ. εἰ σοὶ δοκεῖ.
121bDemodokos: Gidelim öyleyse. Sokrates, bütün canlılar, topraktan biten bitkiler de, insan da dahil hayvanlar da aynı durumda görünüyor. Biz toprağı işleyenler için bitkilerde en kolay iş, dikimden önceki her şeyi hazırlamak ve dikimin kendisidir; ama dikilen şey yaşamaya başlayınca, ondan sonra büyüyen fidanın bakımı çok, zor ve zahmetli bir iş olur.
ΔΗ. ἴωμεν δή. ὦ Σώκρατες, πάντα τὰ φυτὰ κινδυνεύει τὸν αὐτὸν τρόπον ἔχειν, καὶ τὰ ἐκ τῆς γῆς φυόμενα καὶ τὰ ζῷα τά τε ἄλλα καὶ ἅνθρωπος. καὶ γὰρ ἐν τοῖς φυτοῖς ῥᾷστον ἡμῖν τοῦτο γίγνεται, ὅσοι τὴν γῆν γεωργοῦμεν, τὸ παρασκευάσασθαι πάντα τὰ πρὸ τοῦ φυτεύειν καὶ αὐτὸ τὸ φυτεῦσαι· ἐπειδὰν δὲ τὸ φυτευθὲν βιῷ, μετὰ τοῦτο θεραπεία τοῦ φύντος καὶ πολλὴ καὶ χαλεπὴ καὶ δύσκολος
121cİnsanlarla ilgili durum da böyle görünüyor; kendi işlerimden ötekiler hakkında da hüküm çıkarıyorum. Çünkü şu oğlumun dikimi, ya da ona çocuk yapma mı demek gerekir, benim için her şeyin en kolayıydı; ama yetiştirilmesi zahmetli oldu, onun için hep korku içindeyim. Başka birçok şey söylenebilir, ama şu sıralar içindeki arzu beni pek korkutuyor; soysuz bir arzu değil, ama tehlikeli: Bizimki, Sokrates, kendi deyişiyle bilge olmak istiyor.
γίγνεται. οὕτω δὲ ἔχειν ἔοικε καὶ τὸ περὶ τῶν ἀνθρώπων· ἀπὸ τῶν ἐμαυτοῦ ἐγὼ πραγμάτων τεκμαίρομαι καὶ ἐς τἆλλα. καὶ γὰρ ἐμοὶ ἡ τοῦ ὑέος τουτουΐ, εἴτε φυτείαν εἴτε παιδοποιίαν δεῖ αὐτὴν ὀνομάζειν, πάντων ῥᾴστη γέγονεν, ἡ δὲ τροφὴ δύσκολός τε καὶ ἀεὶ ἐν φόβῳ περὶ αὐτοῦ δεδιότι. τὰ μὲν οὖν ἄλλα πολλὰ ἂν εἴη λέγειν, ἡ δὲ νῦν παροῦσα ἐπιθυμία τούτῳ πάνυ με φοβεῖ—ἔστι μὲν γὰρ οὐκ ἀγεννής, σφαλερὰ δέ—ἐπιθυμεῖ γὰρ δὴ οὗτος ἡμῖν, ὦ Σώκρατες, ὥς
121dBana öyle geliyor ki, yaşıtlarından ve köylülerinden bazıları şehre inip birtakım konuşmaları ezberleyerek onun aklını karıştırıyorlar. Bu konuşmalara özeniyor; çoktandır başıma dert açıyor, onunla ilgilenmemi, kendisini bilge yapacak sofistlerden birine para ödememi istiyor. Benim paraya pek aldırdığım yok; ama bunun, koştuğu yolda hiç de küçük olmayan bir tehlikeye gittiğini düşünüyorum.
φησι, σοφὸς γενέσθαι. δοκῶ γάρ μοι, τῶν ἡλικιωτῶν τινες αὐτοῦ καὶ δημοτῶν, εἰς τὸ ἄστυ καταβαίνοντες, λόγους τινὰς ἀπομνημονεύοντες διαταράττουσιν αὐτόν, οὓς ἐζήλωκεν καὶ πάλαι μοι πράγματα παρέχει, ἀξιῶν ἐπιμεληθῆναί με ἑαυτοῦ καὶ χρήματα τελέσαι τινὶ τῶν σοφιστῶν, ὅστις αὐτὸν σοφὸν ποιήσει. ἐμοὶ δὲ τῶν μὲν χρημάτων καὶ ἔλαττον
122aBir süre onu avutarak tuttum; ama artık yapamadığıma göre, sözünü dinlemenin en iyisi olduğunu düşünüyorum, yoksa benden habersiz biriyle düşüp kalkıp yoldan çıkabilir. İşte şimdi tam da bunun için geldim: onu bu sofist geçinenlerden biriyle tanıştırmak için. Böyle bir işe girişmek üzereyken en çok danışmak istediğim kişi olarak tam zamanında karşıma çıktın. Benden duyduklarına göre bir öğüdün varsa, verebilirsin; vermelisin de.
μέλει, ἡγοῦμαι δὲ τοῦτον οὐκ εἰς μικρὸν κίνδυνον ἰέναι οἷ σπεύδει.
ΔΗ. τέως μὲν οὖν αὐτὸν κατεῖχον παραμυθούμενος· ἐπειδὴ δὲ οὐκέτι οἷός τέ εἰμι, ἡγοῦμαι κράτιστον εἶναι πείθεσθαι αὐτῷ, ἵνα μὴ πολλάκις ἄνευ ἐμοῦ συγγενόμενός τῳ διαφθαρῇ. νῦν οὖν ἥκω ἐπʼ αὐτὰ ταῦτα, ἵνα τῳ τούτων τῶν σοφιστῶν δοκούντων εἶναι συστήσω τουτονί. σὺ οὖν ἡμῖν εἰς καλὸν παρεφάνης, ᾧ ἂν ἐγὼ μάλιστα ἐβουλόμην περὶ τῶν τοιούτων μέλλων πράξειν συμβουλεύσασθαι. ἀλλʼ εἴ τι ἔχεις συμβουλεύειν ἐξ ὧν ἐμοῦ ἀκήκοας, ἔξεστί τε
122bSokrates: Ama Demodokos, danışmanın kutsal bir şey olduğu da söylenir. Hangi danışma kutsalsa, şimdi senin danıştığın konu da kutsal olmalı; çünkü insanın hem kendisinin hem yakınlarının terbiyesinden daha tanrısal bir konuda danışması mümkün değil. Önce ikimiz, danıştığımız şeyin ne olduğunu düşündüğümüz konusunda anlaşalım; yoksa ben onu bir şey, sen başka bir şey sanabiliriz, sonra da sohbetin epey ilerisinde, aynı şeyi düşünmediğimiz için, hem öğüt veren ben hem öğüt alan sen gülünç durumda olduğumuzu fark ederiz.
καὶ χρή.
ΣΩ. ἀλλὰ μὲν δή, ὦ Δημόδοκε, καὶ λέγεταί γε συμβουλὴ ἱερὸν χρῆμα εἶναι. εἴπερ οὖν καὶ ἄλλη ἡτισοῦν ἐστιν ἱερά, καὶ αὕτη ἂν εἴη περὶ ἧς σὺ νῦν συμβουλεύῃ· οὐ γὰρ ἔστι περὶ ὅτου θειοτέρου ἂν ἄνθρωπος βουλεύσαιτο ἢ περὶ παιδείας καὶ αὑτοῦ καὶ τῶν αὑτοῦ οἰκείων. πρῶτον μὲν οὖν ἐγώ τε καὶ σὺ συνομολογήσωμεν τί ποτε οἰόμεθα τοῦτο εἶναι περὶ οὗ βουλευόμεθα· μὴ γὰρ πολλάκις ἐγὼ
122cDemodokos: Bence doğru söylüyorsun, Sokrates; böyle yapmak gerek.
Sokrates: Doğru söylüyorum, ama tamamen değil; küçük bir şeyi değiştiriyorum. Bu delikanlının bizim sandığımız şeyi değil de başka bir şeyi arzu ediyor olabileceğini düşünüyorum; o zaman başka bir şey hakkında danışırsak daha da tuhaf duruma düşeriz.
μὲν ἄλλο τι αὐτὸ ὑπολαμβάνω, σὺ δὲ ἄλλο, κἄπειτα πόρρω που τῆς συνουσίας αἰσθώμεθα γελοῖοι ὄντες, ἐγώ τε ὁ συμβουλεύων καὶ σὺ ὁ συμβουλευόμενος, μηδὲν τῶν αὐτῶν ἡγούμενοι.
ΔΗ. ἀλλά μοι δοκεῖς ὀρθῶς λέγειν, ὦ Σώκρατες, καὶ ποιεῖν χρὴ οὕτω.
ΣΩ. καὶ λέγω γε ὀρθῶς, οὐ μέντοι παντάπασί γε· σμικρὸν γάρ τι μετατίθεμαι. ἐννοῶ γὰρ μὴ καὶ ὁ μειρακίσκος οὗτος οὐ τούτου ἐπιθυμεῖ οὗ ἡμεῖς αὐτὸν οἰόμεθα
122dBu yüzden bence en doğrusu işe bundan, neyi arzu ettiğini sorup öğrenmekten başlamak.
Demodokos: Senin dediğin gibi yapmak en iyisi galiba.
Sokrates: Söyle bakalım, delikanlının güzel adı ne? Ona nasıl hitap edelim?
Demodokos: Adı Theages, Sokrates.
Sokrates: Oğluna güzel ve tanrılara yakışır bir ad koymuşsun, Demodokos.
ἐπιθυμεῖν ἀλλʼ ἑτέρου, εἶτʼ αὖ ἡμεῖς ἔτι ἀτοπώτεροι ὦμεν περὶ ἄλλου του βουλευόμενοι. ὀρθότατον οὖν μοι δοκεῖ εἶναι ἀπʼ αὐτοῦ τούτου ἄρχεσθαι, διαπυνθανομένους ὅτι καὶ ἔστιν οὗ ἐπιθυμεῖ.
ΔΗ. κινδυνεύει γοῦν οὕτω βέλτιστον εἶναι ὡς σὺ λέγεις.
ΣΩ. εἰπὲ δή μοι, τί καλὸν ὄνομα τῷ νεανίσκῳ; τί αὐτὸν προσαγορεύωμεν;
ΔΗ. Θεάγης ὄνομα τούτῳ, ὦ Σώκρατες.
ΣΩ. καλόν γε, ὦ Δημόδοκε, τῷ ὑεῖ τὸ ὄνομα ἔθου καὶ
122eSöyle bakalım, Theages: bilge olmak istediğini, babanın da seni bilge yapacak böyle birinin yanında bulunmanı sağlamasını istediğini söylüyorsun, öyle mi?
Theages: Evet.
Sokrates: Peki bilge derken neyi biliyorlarsa onu bilenleri mi kastediyorsun, bilmeyenleri mi?
Theages: Bilenleri.
Sokrates: Peki baban sana, buradaki öteki çocukların, iyi ve soylu babaların oğullarının öğrendiklerini, yani okuma yazmayı, kithara çalmayı, güreşi ve öteki yarışma sporlarını öğretip seni bunlarla yetiştirmedi mi?
Theages: Yetiştirdi.
ἱεροπρεπές. εἰπὲ δὴ ἡμῖν, ὦ Θέαγες, ἐπιθυμεῖν φῂς σοφὸς γενέσθαι, καὶ ἀξιοῖς σου τὸν πατέρα τόνδε ἐξευρεῖν ἀνδρός τινος συνουσίαν τοιούτου ὅστις σε σοφὸν ποιήσει;
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. σοφοὺς δὲ καλεῖς πότερον τοὺς ἐπιστήμονας, περὶ ὅτου ἂν ἐπιστήμονες ὦσιν, ἢ τοὺς μή;
ΘΕ. τοὺς ἐπιστήμονας ἔγωγε.
ΣΩ. τί οὖν; οὐκ ἐδιδάξατό σε ὁ πατὴρ καὶ ἐπαίδευσεν ἅπερ ἐνθάδε οἱ ἄλλοι πεπαίδευνται, οἱ τῶν καλῶν κἀγαθῶν πατέρων ὑεῖς, οἷον γράμματά τε καὶ κιθαρίζειν καὶ παλαίειν καὶ τὴν ἄλλην ἀγωνίαν;
ΘΕ. ἐμέ γε.
123aSokrates: Peki babanın senin için ilgilenmesi gereken bir epistēmē daha eksik olduğunu mu düşünüyorsun?
Theages: Evet.
Sokrates: Hangisi bu? Bize de söyle de gönlünü edelim.
Theages: Bu da biliyor, Sokrates, çünkü ona çok kez söyledim; ama sana, sanki neyi istediğimi bilmiyormuş gibi bunları bile bile söylüyor. Bana karşı da başka böyle şeylerle direniyor, beni kimseyle tanıştırmak istemiyor.
Sokrates: Ama şimdiye kadar ona söylediklerin, tanıksız söylenmiş sözler gibiydi; şimdi beni tanık yap da istediğin bu bilgeliğin ne olduğunu benim önümde açıkça söyle.
ΣΩ. ἔτι οὖν οἴει τινὸς ἐπιστήμης ἐλλείπειν, ἧς προσήκει ὑπὲρ σοῦ τὸν πατέρα ἐπιμεληθῆναι;
ΘΕ. ἔγωγε.
ΣΩ. τίς ἐστιν αὕτη; εἰπὲ καὶ ἡμῖν, ἵνα σοι χαρισώμεθα.
ΘΕ. οἶδεν καὶ οὗτος, ὦ Σώκρατες—ἐπεὶ πολλάκις ἐγὼ αὐτῷ εἴρηκα—ἀλλὰ ταῦτα ἐξεπίτηδες πρὸς σὲ λέγει, ὡς δὴ οὐκ εἰδὼς οὗ ἐγὼ ἐπιθυμῶ· τοιαῦτα γὰρ ἕτερα καὶ πρὸς ἐμὲ μάχεταί τε καὶ οὐκ ἐθέλει με οὐδενὶ συστῆσαι.
ΣΩ. ἀλλὰ τὰ μὲν ἔμπροσθέν σοι ἦν πρὸς τοῦτον ῥηθέντα
123bBak şimdi: Diyelim ki insanların gemileri yönettiği bilgeliği istiyordun, ben de sana şunu soruyordum: "Theages, hangi bilgelikten yoksun olduğun için babana, seni bilge olabileceğin kimselerle tanıştırmak istemiyor diye sitem ediyorsun?" Bana ne cevap verirdin? Onun ne olduğunu söylerdin? Dümencilik değil mi?
Theages: Evet.
ὥσπερ ἄνευ μαρτύρων λεγόμενα· νυνὶ δὲ ἐμὲ ποίησαι μάρτυρα, καὶ ἐναντίον ἐμοῦ κάτειπε τίς ἐστιν αὕτη ἡ σοφία ἧς ἐπιθυμεῖς. φέρε γάρ, εἰ ἐπεθύμεις ταύτης ᾗ οἱ ἄνθρωποι τὰ πλοῖα κυβερνῶσιν, καὶ ἐγώ σε ἐτύγχανον ἀνερωτῶν· ὦ Θέαγες, τίνος ἐνδεὴς ὢν σοφίας μέμφῃ τῷ πατρὶ ὅτι οὐκ ἐθέλει σε συνιστάναι παρʼ ὧν ἂν σὺ σοφὸς γένοιο; τί ἄν μοι ἀπεκρίνω; τίνα αὐτὴν εἶναι; ἆρα οὐ κυβερνητικήν;
ΘΕ. ναί.
123cSokrates: Arabaları yönettikleri bilgelikte bilge olmak isteseydin ve bu yüzden babana sitem etseydin, ben de yine bu bilgeliğin ne olduğunu sorsam, ne olduğunu söylerdin? Arabacılık değil mi?
Theages: Evet.
Sokrates: Peki şimdi istediğin bilgeliğin bir adı yok mu, yoksa var mı?
Theages: Bence var.
Sokrates: Peki kendisini bilip adını mı bilmiyorsun, yoksa adını da biliyor musun?
Theages: Adını da biliyorum.
Sokrates: Nedir öyleyse? Söyle.
ΣΩ. εἰ δὲ ἐπιθυμῶν ταύτην τὴν σοφίαν εἶναι σοφὸς ᾗ τὰ ἅρματα κυβερνῶσιν εἶτʼ ἐμέμφου τῷ πατρί, ἐμοῦ αὖ ἐρωτῶντος τίς ἐστιν αὕτη ἡ σοφία, τίνα ἂν ἀπεκρίνω αὐτὴν εἶναι; ἆρʼ οὐχὶ ἡνιοχικήν;
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. ἧς δὲ δὴ νῦν τυγχάνεις ἐπιθυμῶν, πότερον ἀνώνυμός τίς ἐστιν ἢ ἔχει ὄνομα;
ΘΕ. οἶμαι ἔγωγε ἔχειν.
ΣΩ. πότερον οὖν αὐτὴν μὲν οἶσθα, οὐ μέντοι τό γε ὄνομα, ἢ καὶ τὸ ὄνομα;
ΘΕ. καὶ τὸ ὄνομα ἔγωγε.
ΣΩ. τί οὖν ἔστιν; εἰπέ.
123dTheages: Ona bilgelikten başka ne ad verilebilir ki, Sokrates?
Sokrates: Arabacılık da bir bilgelik değil mi? Yoksa sence bilgisizlik mi?
Theages: Bence değil.
Sokrates: Bilgelik mi?
Theages: Evet.
Sokrates: Onu ne için kullanırız? Bir çift atı yönetmeyi bildiğimiz bilgelik o değil mi?
Theages: Evet.
Sokrates: Dümencilik de bir bilgelik değil mi?
Theages: Bence öyle.
Sokrates: Gemileri yönetmeyi bildiğimiz bilgelik o değil mi?
Theages: Odur elbette.
Sokrates: Peki senin istediğin bilgelik hangisi? Onunla neyi yönetmeyi biliriz?
ΘΕ. τί δὲ ἄλλο, ὦ Σώκρατες, αὐτῇ ὄνομά τις φαίη ἂν εἶναι ἀλλʼ ἢ σοφίαν;
ΣΩ. οὐκοῦν καὶ ἡ ἡνιοχεία σοφία ἐστίν; ἢ ἀμαθία δοκεῖ σοι εἶναι;
ΘΕ. οὐκ ἔμοιγε.
ΣΩ. ἀλλὰ σοφία;
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. ἧι τί χρώμεθα; οὐχ ᾗ ἵππων ἐπιστάμεθα ζεύγους ἄρχειν;
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. οὐκοῦν καὶ ἡ κυβερνητικὴ σοφία ἐστίν;
ΘΕ. ἔμοιγε δοκεῖ.
ΣΩ. ἆρʼ οὐχ αὕτη ᾗ πλοίων ἐπιστάμεθα ἄρχειν;
ΘΕ. αὕτη μὲν οὖν.
ΣΩ. ἧς δὲ δὴ σὺ ἐπιθυμεῖς ἡ σοφία τίς ἐστιν; ᾗ τίνος
123eTheages: Bence insanları.
Sokrates: Yoksa hastaları mı?
Theages: Hayır.
Sokrates: Çünkü o hekimliktir, değil mi?
Theages: Evet.
Sokrates: Yoksa korolarda şarkı söyleyenleri yönetmeyi bildiğimiz bilgelik mi?
Theages: Hayır.
Sokrates: Çünkü o mûsikîdir, değil mi?
Theages: Elbette.
Sokrates: Yoksa idman yapanları yönetmeyi bildiğimiz mi?
Theages: Hayır.
Sokrates: Çünkü o jimnastiktir, değil mi?
Theages: Evet.
Sokrates: Peki ne yapanları? Benim sana az önce yaptığım gibi sen de söylemeye çalış.
ἐπιστάμεθα ἄρχειν;
ΘΕ. ἐμοὶ μὲν δοκεῖ, ᾗ τῶν ἀνθρώπων.
ΣΩ. μῶν ᾗ τῶν καμνόντων;
ΘΕ. οὐ δῆτα.
ΣΩ. ἰατρικὴ γὰρ αὕτη ἐστίν· ἦ γάρ;
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. ἀλλʼ ᾗ τῶν ᾀδόντων ἐπιστάμεθα ἐν τοῖς χοροῖς ἄρχειν;
ΘΕ. οὔ.
ΣΩ. μουσικὴ γὰρ αὕτη γε;
ΘΕ. πάνυ γε.
ΣΩ. ἀλλʼ ᾗ τῶν γυμναζομένων ἐπιστάμεθα ἄρχειν;
ΘΕ. οὔ.
ΣΩ. γυμναστικὴ γὰρ αὕτη γε;
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. ἀλλʼ ᾗ τῶν τί ποιούντων; προθυμοῦ εἰπεῖν ὥσπερ ἐγὼ σοὶ τὰ ἔμπροσθεν.
124aTheages: Bence şehirdekileri yönetmeyi bildiğimiz.
Sokrates: Hastalar da şehirde değil mi?
Theages: Evet, ama yalnız bunları değil, şehirdeki ötekileri de kastediyorum.
Sokrates: Hangi tekhnēyi kastettiğini anlıyor muyum acaba? Bana öyle geliyor ki biçenleri, bağ bozanları, dikenleri, ekenleri ve harman dövenleri yönetmeyi bildiğimiz tekhnēyi kastetmiyorsun; çünkü bunları yönettiğimiz tekhnē çiftçiliktir, değil mi?
Theages: Evet.
ΘΕ. ἧι τῶν ἐν τῇ πόλει, ἔμοιγε δοκεῖ.
ΣΩ. οὐκοῦν ἐν τῇ πόλει εἰσὶν καὶ οἱ κάμνοντες;
ΘΕ. ναί, ἀλλʼ οὐ τούτων λέγω μόνον, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐν τῇ πόλει.
ΣΩ. ἆρά γε μανθάνω ἣν λέγεις τέχνην; δοκεῖς γάρ μοι λέγειν οὐχ ᾗ τῶν θεριζόντων ἐπιστάμεθα ἄρχειν καὶ τρυγώντων καὶ τῶν φυτευόντων καὶ σπειρόντων καὶ ἁλοώντων· αὕτη μὲν γὰρ γεωργική, ᾗ τούτων ἄρχομεν. ἦ γάρ;
ΘΕ. ναί.
124bSokrates: Sanırım testereyle kesenleri, delenleri, rendeleyenleri ve tornada çalışanları, hepsini birden yönetmeyi bildiğimiz tekhnēyi de kastetmiyorsun; çünkü o da marangozluk değil mi?
Theages: Evet.
Sokrates: Belki de bütün bunları, hem çiftçilerin hem marangozların hem bütün zanaatkârların kendilerini, sıradan insanları, kadınları ve erkekleri yönettiğimiz bilgeliği kastediyorsun.
Theages: Ben de baştan beri bunu söylemek istiyorum, Sokrates.
ΣΩ. οὐδέ γε οἶμαι ᾗ τῶν πριζόντων καὶ τρυπώντων καὶ ξεόντων καὶ τορνευόντων συμπάντων ἐπιστάμεθα ἄρχειν, οὐ ταύτην λέγεις· αὕτη μὲν γὰρ οὐ τεκτονική;
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. ἀλλʼ ἴσως ᾗ τούτων τε πάντων καὶ αὐτῶν τῶν γεωργῶν καὶ τῶν τεκτόνων καὶ τῶν δημιουργῶν ἁπάντων καὶ τῶν ἰδιωτῶν καὶ τῶν γυναικῶν καὶ ἀνδρῶν, ταύτην ἴσως λέγεις τὴν σοφίαν.
ΘΕ. ταύτην πάλαι, ὦ Σώκρατες, βούλομαι λέγειν.
124cSokrates: Peki söyleyebilir misin: Agamemnon'u öldüren Aigisthos, Argos'ta senin dediğin kimseleri, zanaatkârları, sıradan insanları, erkekleri ve kadınları, hepsini birden mi yönetiyordu, yoksa başkalarını mı?
Theages: Başkalarını değil, bunları.
Sokrates: Ya Aiakos oğlu Peleus, Phthia'da aynı kimseleri yönetmiyor muydu?
Theages: Evet.
Sokrates: Kypselos oğlu Periandros'un Korinthos'ta hükümdar olduğunu da duymuşsundur.
Theages: Duydum.
Sokrates: Kendi şehrinde aynı kimseleri yönetiyordu, değil mi?
ΣΩ. ἔχεις οὖν εἰπεῖν, Αἴγισθος ὁ Ἀγαμέμνονα ἀποκτείνας ἐν Ἄργει ἆρα τούτων ἦρχεν ὧν σὺ λέγεις, τῶν τε δημιουργῶν καὶ ἰδιωτῶν καὶ ἀνδρῶν καὶ γυναικῶν συμπάντων, ἢ ἄλλων τινῶν;
ΘΕ. οὔκ, ἀλλὰ τούτων.
ΣΩ. τί δὲ δή; Πηλεὺς ὁ Αἰακοῦ ἐν Φθίᾳ οὐ τῶν αὐτῶν τούτων ἦρχεν;
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. Περίανδρον δὲ τὸν Κυψέλου ἄρχοντα ἐν Κορίνθῳ ἤδη ἀκήκοας γενέσθαι;
ΘΕ. ἔγωγε.
ΣΩ. οὐ τῶν αὐτῶν τούτων ἄρχοντα ἐν τῇ αὑτοῦ πόλει;
124dTheages: Evet.
Sokrates: Ya Perdikkas oğlu Arkhelaos, şu yakınlarda Makedonya'da hükümdar olan? Onun da aynı kimseleri yönettiğini düşünmüyor musun?
Theages: Düşünüyorum.
Sokrates: Peki bu şehirde hükümdarlık etmiş olan Peisistratos oğlu Hippias'ın kimleri yönettiğini düşünüyorsun? Bunları değil mi?
Theages: Elbette.
Sokrates: Peki bana söyleyebilir misin, Bakis'e, Sibylla'ya ve bizim Amphilytos'a ne ad verilir?
Theages: Kâhinden başka ne ad verilebilir ki, Sokrates?
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. τί δὲ Ἀρχέλαον τὸν Περδίκκου, τὸν νεωστὶ τοῦτον ἄρχοντα ἐν Μακεδονίᾳ; οὐ τῶν αὐτῶν ἡγῇ τούτων ἄρχειν;
ΘΕ. ἔγωγε.
ΣΩ. Ἱππίαν δὲ τὸν Πεισιστράτου ἐν τῇδε τῇ πόλει ἄρξαντα τίνων οἴει ἄρξαι; οὐ τούτων;
ΘΕ. πῶς γὰρ οὔ;
ΣΩ. εἴποις ἂν οὖν μοι τίνα ἐπωνυμίαν ἔχει Βάκις τε καὶ Σίβυλλα καὶ ὁ ἡμεδαπὸς Ἀμφίλυτος;
ΘΕ. τίνα γὰρ ἄλλην, ὦ Σώκρατες, πλήν γε χρησμῳδοί;
124eSokrates: Doğru söylüyorsun. Şunlar için de bana böyle cevap vermeye çalış: Hippias ve Periandros aynı yönetimden dolayı hangi adla anılır?
Theages: Tiran sanırım; başka ne olabilir?
Sokrates: O hâlde şehirdeki bütün insanları yönetmek isteyen kişi, bunların yönetiminin aynısını, tiranlık yönetimini ve tiran olmayı istiyor, değil mi?
Theages: Öyle görünüyor.
Sokrates: Sen de bunu istediğini söylüyorsun, değil mi?
Theages: Söylediklerime bakılırsa öyle görünüyor.
Sokrates: Seni gidi seni! Demek bizim tiranımız olmak istediğin için babana, seni bir tiranlık öğretmenine göndermiyor diye çoktandır sitem ediyordun?
ΣΩ. ὀρθῶς λέγεις. ἀλλὰ καὶ τούσδε μοι οὕτω πειρῶ ἀποκρίνασθαι, τίνα ἐπωνυμίαν ἔχει Ἱππίας καὶ Περίανδρος διὰ τὴν αὐτὴν ἀρχήν;
ΘΕ. οἶμαι μὲν τύραννοι· τί γὰρ ἄλλο;
ΣΩ. οὐκοῦν ὅστις ἐπιθυμεῖ τῶν ἀνθρώπων τῶν ἐν τῇ πόλει συμπάντων ἄρχειν, τῆς αὐτῆς ἀρχῆς τούτοις ἐπιθυμεῖ, τυραννικῆς, καὶ τύραννος εἶναι;
ΘΕ. φαίνεται.
ΣΩ. οὐκοῦν ταύτης ἐπιθυμεῖν σὺ φῄς;
ΘΕ. ἔοικέν γε ἐξ ὧν ἐγὼ εἶπον.
ΣΩ. ὦ μιαρέ, τυραννεῖν ἄρα ἡμῶν ἐπιθυμῶν πάλαι
125aSen de, Demodokos, bunun neyi istediğini çoktandır bildiğin, onu göndererek istediği bilgeliğin ustası yapabileceğin bir yer de olduğu hâlde, onu kıskanıp göndermek istememekten utanmıyor musun? Ama şimdi, görüyor musun, benim önümde seni şikâyet ettiğine göre, onu kime gönderelim de kiminle birlikte bulunarak bilge bir tiran olsun, birlikte danışalım.
ἐμέμφου τῷ πατρὶ ὅτι σε οὐκ ἔπεμπεν εἰς [διδασκάλου] τυραννοδιδασκάλου τινός; καὶ σύ, ὦ Δημόδοκε, οὐκ αἰσχύνῃ πάλαι εἰδὼς οὗ ἐπιθυμεῖ οὗτος, καὶ ἔχων ὅθι πέμψας αὐτὸν δημιουργὸν ἂν ἐποίησας τῆς σοφίας ἧς ἐπιθυμεῖ, ἔπειτα φθονεῖς τε αὐτῷ καὶ οὐκ ἐθέλεις πέμπειν; ἀλλὰ νῦν—ὁρᾷς; — ἐπειδὴ ἐναντίον ἐμοῦ κατείρηκέ σου, κοινῇ βουλευώμεθα ἐγώ τε καὶ σὺ ἐς τίνος ἂν αὐτὸν πέμποιμεν καὶ διὰ τὴν τίνος συνουσίαν σοφὸς ἂν γένοιτο τύραννος;
125bDemodokos: Evet, Zeus adına, Sokrates, danışalım; çünkü bence bu konuda hiç de sıradan olmayan bir danışmaya ihtiyaç var.
Sokrates: Bırak, iyi dostum. Önce ondan iyice soruşturup öğrenelim.
Demodokos: Sor öyleyse.
Sokrates: Peki, Theages, Euripides'ten biraz yararlansak nasıl olur? Euripides bir yerde şöyle der:
Tyrannos'lar bilge olur bilgelerle sohbetten.
Biri Euripides'e, "Euripides, tiranların neyde bilge olanlarla sohbetten bilge olduklarını söylüyorsun?" diye sorsa?
ΔΗ. ναὶ μὰ Δία, ὦ Σώκρατες, βουλευώμεθα δῆτα, ὡς δοκεῖ γέ μοι βουλῆς δεῖν περὶ τούτου οὐ φαύλης.
ΣΩ. ἔασον, ὠγαθέ. διαπυθώμεθα αὐτοῦ πρῶτον ἱκανῶς.
ΔΗ. πυνθάνου δή.
ΣΩ. τί οὖν ἂν εἰ Εὐριπίδῃ τι προσχρησαίμεθα, ὦ Θέαγες; Εὐριπίδης γάρ πού φησιν—σοφοὶ τύραννοι τῶν σοφῶν συνουσίᾳ· Soph. Fr. 14.1εἰ οὖν ἔροιτό τις τὸν Εὐριπίδην· ὦ Εὐριπίδη, τῶν τί
125cSanki şöyle demiş de:
Çiftçiler bilge olur bilgelerle sohbetten
biz de "Neyde bilge olanlarla?" diye sormuşuz gibi. Bize ne cevap verirdi? Çiftçilik işlerinde bilge olanlarla demekten başka bir şey mi?
Theages: Hayır, bunu derdi.
Sokrates: Peki şöyle deseydi:
Aşçılar bilge olur bilgelerle sohbetten
biz de "Neyde bilge olanlarla?" diye sorsaydık, bize ne cevap verirdi? Aşçılarla, demez miydi?
Theages: Evet.
Sokrates: Ya şöyle deseydi:
Güreşçiler bilge olur bilgelerle sohbetten
biz de "Neyde bilge olanlarla?" diye sorsaydık, güreşmekte bilge olanlarla demez miydi?
σοφῶν συνουσίᾳ φῂς σοφοὺς εἶναι τοὺς τυράννους; ὥσπερ ἂν εἰ εἰπόντα—σοφοὶ γεωργοὶ τῶν σοφῶν συνουσίᾳ, ἠρόμεθα τῶν τί σοφῶν; τί ἂν ἡμῖν ἀπεκρίνατο; ἆρʼ ἂν ἄλλο τι ἢ τῶν τὰ γεωργικά;
ΘΕ. οὔκ, ἀλλὰ τοῦτο.
ΣΩ. τί δὲ εἰ εἶπε—σοφοὶ μάγειροι τῶν σοφῶν συνουσίᾳ, εἰ ἠρόμεθα· τῶν τί σοφῶν; τί ἂν ἡμῖν ἀπεκρίνατο; οὐχ ὅτι τῶν μαγείρων;
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. τί δʼ εἰ—σοφοὶ παλαισταὶ τῶν σοφῶν συνουσίᾳ εἶπεν, εἰ ἠρόμεθα· τῶν τί σοφῶν; ἆρα οὐκ ἂν τῶν
125dTheages: Evet.
Sokrates: Peki madem şöyle dedi:
Tyrannos'lar bilge olur bilgelerle sohbetten
biz de "Neyde bilge olanları kastediyorsun, Euripides?" diye sorsak, ne derdi? Bunlar ne olurdu?
Theages: Zeus adına, bilmiyorum.
Sokrates: Ben sana söyleyeyim mi?
Theages: Sen istersen.
Sokrates: Anakreon'un, Kallikrite'nin bildiğini söylediği şeylerdir bunlar. Yoksa o şarkıyı bilmiyor musun?
Theages: Biliyorum.
Sokrates: Peki sen de, sen de bize ve şehre tiran olasın diye, Kyane kızı Kallikrite'yle aynı zanaatı paylaşan, şairin onun için dediği gibi tiranlık işlerini bilen böyle bir adamla birlikte bulunmak mı istiyorsun?
παλαίειν ἔφη;
ΘΕ. ναί.
ΣΩ. ἐπειδὴ δὲ εἶπε—σοφοὶ τύραννοι τῶν σοφῶν συνουσίᾳ, Soph. Frag. 14.1ἡμῶν ἐρωτώντων· τῶν τί σοφῶν λέγεις, ὦ Εὐριπίδη; τί ἂν φαίη; ποῖα ἂν εἶναι ταῦτα;
ΘΕ. ἀλλὰ μὰ Δίʼ οὐκ οἶδʼ ἔγωγε.
ΣΩ. ἀλλὰ βούλει ἐγώ σοι εἴπω;
ΘΕ. εἰ σὺ βούλει.
ΣΩ. ταῦτʼ ἐστὶν ἅπερ ἔφη Ἀνακρέων τὴν Καλλικρίτην ἐπίστασθαι· ἢ οὐκ οἶσθα τὸ ᾆσμα;
ΘΕ. ἔγωγε.
ΣΩ. τί οὖν; τοιαύτης τινὸς καὶ σὺ συνουσίας ἐπιθυμεῖς
125eTheages: Çoktandır benimle alay ediyor, şaka yapıyorsun, Sokrates.
Sokrates: Ne o? Bütün vatandaşları yönetebileceğin bilgeliği istediğini söylemiyor musun? Bunu yapan biri de tirandan başka ne olabilir?
Theages: Sanırım tiran olmak için dua ederdim; bütün insanlara, olmazsa olabildiğince çok insana tiran olmak için. Sen de ederdin sanırım, öteki bütün insanlar da; hatta belki daha çok, tanrı olmak için. Ama istediğimi söylediğim bu değildi.
ἀνδρὸς ὅστις τυγχάνει ὁμότεχνος ὢν Καλλικρίτῃ τῇ Κυάνης καὶ ἐπίσταται τυραννικά, ὥσπερ ἐκείνην ἔφη ὁ ποιητής, ἵνα καὶ σὺ ἡμῖν τύραννος γένῃ καὶ τῇ πόλει;
ΘΕ. πάλαι, ὦ Σώκρατες, σκώπτεις καὶ παίζεις πρός με.
ΣΩ. τί δέ; οὐ ταύτης φῂς τῆς σοφίας ἐπιθυμεῖν ᾗ πάντων ἂν τῶν πολιτῶν ἄρχοις; τοῦτο δὲ ποιῶν ἄλλο τι ἢ τύραννος ἂν εἴης;
ΘΕ. εὐξαίμην μὲν ἂν οἶμαι ἔγωγε τύραννος γενέσθαι,
126aSokrates: Peki istediğin şey nedir? Vatandaşları yönetmek istediğini söylemiyor musun?
Theages: Zorla değil, tiranlar gibi değil; şehirdeki öteki saygın adamlar gibi, onların rızasıyla.
Sokrates: Themistokles, Perikles, Kimon ve siyaset işlerinde usta olmuş başkaları gibi mi demek istiyorsun?
Theages: Zeus adına, bunları kastediyorum.
Sokrates: Peki at binme işlerinde bilge olmak isteseydin?
μάλιστα μὲν πάντων ἀνθρώπων, εἰ δὲ μή, ὡς πλείστων· καὶ σύ γʼ ἂν οἶμαι καὶ οἱ ἄλλοι πάντες ἄνθρωποι—ἔτι δέ γε ἴσως μᾶλλον θεὸς γενέσθαι—ἀλλʼ οὐ τούτου ἔλεγον ἐπιθυμεῖν.
ΣΩ. ἀλλὰ τί δή ἐστί ποτε οὗ ἐπιθυμεῖς; οὐ τῶν πολιτῶν φῂς ἄρχειν ἐπιθυμεῖν;
ΘΕ. οὐ βίᾳ γε οὐδʼ ὥσπερ οἱ τύραννοι ἀλλʼ ἑκόντων, ὥσπερ καὶ οἱ ἄλλοι οἱ ἐν τῇ πόλει ἐλλόγιμοι ἄνδρες.
ΣΩ. ἆρά γε λέγεις ὥσπερ Θεμιστοκλῆς καὶ Περικλῆς καὶ Κίμων καὶ ὅσοι τὰ πολιτικὰ δεινοὶ γεγόνασιν;
ΘΕ. νὴ Δία τούτους λέγω.
ΣΩ. τί οὖν εἰ τὰ ἱππικὰ ἐτύγχανες ἐπιθυμῶν σοφὸς
126bKimlerin yanına gidersen usta bir binici olacağını düşünürdün? Binicilerden başka kimselerin yanına mı?
Theages: Zeus adına, hayır.
Sokrates: Tersine, bu işte usta olanların, atları olan, hem kendi atlarını hem başkalarının birçok atını her zaman kullananların yanına giderdin.
Theages: Belli.
Sokrates: Peki mızrak atmada bilge olmak isteseydin? Mızrakçıların, mızrakları olan, hem başkalarının hem kendilerinin birçok mızrağını her zaman kullananların yanına gidersen bilge olacağını düşünmez miydin?
γενέσθαι; παρὰ τίνας ἂν ἀφικόμενος ᾠήθης δεινὸς ἔσεσθαι ἱππεύς; ἦ παρʼ ἄλλους τινὰς ἢ τοὺς ἱππικούς;
ΘΕ. μὰ Δία οὐκ ἔγωγε.
ΣΩ. ἀλλὰ παρʼ αὐτοὺς αὖ τοὺς δεινοὺς ὄντας ταῦτα, καὶ οἷς εἰσίν τε ἵπποι καὶ χρῶνται ἑκάστοτε καὶ οἰκείοις καὶ ἀλλοτρίοις πολλοῖς.
ΘΕ. δῆλον ὅτι.
ΣΩ. τί δὲ εἰ τὰ ἀκοντιστικὰ σοφὸς ἐβούλου γενέσθαι; οὐ παρὰ τοὺς ἀκοντιστικοὺς ᾤου ἂν ἐλθὼν σοφὸς ἔσεσθαι τούτους, οἷς ἔστιν τε ἀκόντια καὶ πολλοῖς καὶ ἀλλοτρίοις καὶ
126cTheages: Bence öyle.
Sokrates: Söyle öyleyse: Madem siyaset işlerinde bilge olmak istiyorsun, başka kimselerin yanına gidersen mi bilge olacağını sanıyorsun, yoksa şu siyaset adamlarının, siyaset işlerinde usta olan, hem kendi şehirleriyle hem başka birçok şehirle her zaman uğraşan, Yunan şehirleriyle de barbar şehirleriyle de ilişki kuranların yanına gidersen mi? Yoksa bunların bilgece bildiği şeylerde, bunların kendileriyle değil de başka birileriyle birlikte bulunarak bilge olacağını mı düşünüyorsun?
οἰκείοις ἑκάστοτε χρῶνται ἀκοντίοις;
ΘΕ. ἔμοιγε δοκεῖ.
ΣΩ. λέγε δή μοι· ἐπεὶ δὲ δὴ τὰ πολιτικὰ βούλει σοφὸς γενέσθαι, οἴει παρʼ ἄλλους τινὰς ἀφικόμενος σοφὸς ἔσεσθαι ἢ τοὺς πολιτικοὺς τούτους, τοὺς αὐτούς τε δεινοὺς ὄντας τὰ πολιτικὰ καὶ χρωμένους ἑκάστοτε τῇ τε αὑτῶν πόλει καὶ ἄλλαις πολλαῖς, καὶ Ἑλληνίσιν προσομιλοῦντας πόλεσιν καὶ βαρβάροις; ἢ δοκεῖς ἄλλοις τισὶν συγγενόμενος σοφὸς ἔσεσθαι ταῦτα ἅπερ οὗτοι, ἀλλʼ οὐκ αὐτοῖς τούτοις;
126dTheages: Senin söylediğini iddia ettikleri sözleri duydum, Sokrates: bu siyaset adamlarının oğullarının, ayakkabıcıların oğullarından hiç de iyi olmadığını. Fark edebildiğim kadarıyla bence de çok doğru söylüyorsun. Bunlardan birinin, kendi oğluna hiçbir faydası dokunmazken bilgeliğini bana aktaracağını sansam akılsızlık etmiş olurum; eğer bu konuda herhangi bir insana faydalı olabilseydi önce oğluna olurdu.
Sokrates: Peki, insanların en iyisi, bir oğlun olsa ve sana böyle dertler açsa, iyi bir ressam olmak istediğini söyleyip tam da bunun için ona para harcamak istemiyorsun diye babası olarak sana sitem etse, ama bu işin ustalarını, ressamları küçümseyip onlardan öğrenmek istemese ne yapardın? Ya da aulos çalgıcısı olmak isteyip aulos çalgıcılarını, kitharacı olmak isteyip kitharacıları küçümsese?
ΘΕ. ἀκήκοα γάρ, ὦ Σώκρατες, οὕς σέ φασιν λέγειν τοὺς λόγους, ὅτι τούτων τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν οἱ ὑεῖς οὐδὲν βελτίους εἰσὶν ἢ οἱ τῶν σκυτοτόμων· καί μοι δοκεῖς ἀληθέστατα λέγειν ἐξ ὧν ἐγὼ δύναμαι αἰσθέσθαι. ἀνόητος ἂν οὖν εἴην εἰ οἰοίμην τινὰ τούτων ἐμοὶ μὲν ἂν παραδοῦναι τὴν αὑτοῦ σοφίαν, τὸν δὲ ὑὸν τὸν αὑτοῦ μηδὲν ὠφελῆσαι, εἴ τι οἷός τʼ ἦν εἰς ταῦτα ὠφελεῖν ἄλλον ὁντιναοῦν ἀνθρώπων.
ΣΩ. τί οὖν ἄν, ὦ βέλτιστε ἀνδρῶν, χρήσαιο σαυτῷ, εἴ σοι ἐπειδὴ γένοιτο ὑὸς τοιαῦτα πράγματα παρέχοι, καὶ φαίη
126eBunlardan öğrenmek istemeyen birine ne yapacağını, onu başka nereye göndereceğini bilir miydin?
Theages: Zeus adına, bilmezdim.
μὲν ἂν ἐπιθυμεῖν ἀγαθὸς γενέσθαι ζωγράφος, καὶ μέμφοιτο σοὶ τῷ πατρὶ ὅτι οὐκ ἐθέλεις ἀναλίσκειν εἰς αὐτὸν τούτων αὐτῶν ἕνεκα ἀργύριον, τοὺς δὲ δημιουργοὺς αὐτοῦ τούτου, τοὺς ζωγράφους, ἀτιμάζοι τε καὶ μὴ βούλοιτο παρʼ αὐτῶν μανθάνειν; ἢ τοὺς αὐλητάς, βουλόμενος αὐλητὴς γενέσθαι, ἢ τοὺς κιθαριστάς; ἔχοις ἂν αὐτῷ ὅτι χρῷο καὶ ὅποι πέμποις ἄλλοσε μὴ ἐθέλοντα παρὰ τούτων μανθάνειν;
ΘΕ. μὰ Δία οὐκ ἔγωγε.
127aSokrates: Şimdi sen de babana karşı tam olarak bunu yaparken, sana ne yapacağını ve seni nereye göndereceğini bilemiyor diye şaşırıyor, ona sitem mi ediyorsun? Oysa Atinalıların siyaset işlerinde iyi ve soylu olanlarından hangisini istersen seni onunla tanıştırırız, o da seninle karşılıksız ilgilenir. Böylece hem para harcamazsın hem de halk arasında, başka biriyle birlikte bulunmaktan çok daha büyük bir saygınlık kazanırsın.
Theages: Peki, Sokrates, sen de iyi ve soylu insanlardan değil misin? Benimle ilgilenmeyi istersen bu bana yeter, başka kimseyi aramam.
ΣΩ. νῦν οὖν ταὐτὰ ταῦτα αὐτὸς πρὸς τὸν πατέρα ποιῶν θαυμάζεις, καὶ μέμφῃ εἰ ἀπορεῖ ὅτι σοι χρήσηται καὶ ὅποι πέμποι; ἐπεὶ Ἀθηναίων γε τῶν καλῶν κἀγαθῶν τὰ πολιτικὰ ὅτῳ ἂν βούλῃ συστήσομέν σε, ὅς σοι προῖκα συνέσται· καὶ ἅμα μὲν ἀργύριον οὐκ ἀναλώσεις, ἅμα δὲ πολὺ μᾶλλον εὐδοκιμήσεις παρὰ τοῖς πολλοῖς ἀνθρώποις ἢ ἄλλῳ τῳ συνών.
ΘΕ. τί οὖν, ὦ Σώκρατες; οὐ καὶ σὺ τῶν καλῶν κἀγαθῶν εἰ ἀνδρῶν; εἰ γὰρ σύ μοι ἐθέλοις συνεῖναι, ἐξαρκεῖ καὶ οὐδένα ἄλλον ζητῶ.
127bSokrates: Ne diyorsun, Theages?
Demodokos: Sokrates, hiç de kötü söylemiyor; aynı zamanda beni de memnun etmiş olursun. Çünkü bunun seninle birlikte bulunmaktan hoşlanmasından, senin de onunla ilgilenmeyi istemenden daha büyük bir talih bilmiyorum. Bunu ne kadar çok istediğimi söylemeye bile utanıyorum. İkinizden de rica ediyorum: sen onunla ilgilenmeyi kabul et, sen de Sokrates'ten başka kimseyle birlikte olmayı arama. Böylece beni birçok korkunç kaygıdan kurtarırsınız.
ΣΩ. τί τοῦτο λέγεις, Θέαγες;
ΔΗ. ὦ Σώκρατες, οὐ μέντοι κακῶς λέγει, καὶ ἅμα μὲν ἐμοὶ χαριῇ· ὡς ἐγὼ οὐκ ἔσθʼ ὅτι τούτου μεῖζον ἂν ἕρμαιον ἡγησαίμην, ἢ εἰ οὗτός τε ἀρέσκοιτο τῇ σῇ συνουσίᾳ καὶ σὺ ἐθέλοις τούτῳ συνεῖναι. καὶ μέντοι καὶ αἰσχύνομαι λέγειν ὡς σφόδρα βούλομαι. ἀλλʼ ἐγὼ ἀμφοτέρων ὑμῶν δέομαι, σέ τʼ ἐθέλειν τούτῳ συνεῖναι καὶ σὲ μὴ ζητεῖν ἄλλῳ μηδενὶ συγγενέσθαι ἢ Σωκράτει· καί με πολλῶν καὶ φοβερῶν ἀπαλλάξετε
127cÇünkü şu sıralar onun, onu yoldan çıkaracak başka biriyle karşılaşmasından çok korkuyorum.
Theages: Babacığım, eğer bunu benimle ilgilenmeye ikna edebilirsen, artık benim için korkma.
Demodokos: Çok güzel söylüyorsun. Sokrates, bundan sonrası sana kalıyor. Kısaca söyleyeyim: şu Theages'i bağrına basar, elinden geldiğince ona iyilik edersen, kendimi de malımı da, neye ihtiyacın olursa olsun, sanki senin kendi malınmış gibi emrine vermeye hazırım.
φροντίδων. ὡς νῦν πάνυ φοβοῦμαι ὑπὲρ τούτου μή τινι ἄλλῳ ἐντύχῃ οἵῳ τοῦτον διαφθεῖραι.
ΘΕ. μηκέτι νῦν, ὦ πάτερ, ὑπέρ γʼ ἐμοῦ φοβοῦ, εἴπερ οἷός τʼ εἶ πεῖσαι τοῦτον τὴν ἐμὴν συνουσίαν προσδέξασθαι.
ΔΗ. πάνυ καλῶς λέγεις. ὦ Σώκρατες, πρὸς σὲ δʼ ἂν ἤδη εἴη ὁ μετὰ τοῦτο λόγος· ἐγὼ γάρ σοι ἕτοιμός εἰμι, ὡς διὰ βραχέων εἰπεῖν, καὶ ἐμὲ καὶ τὰ ἐμὰ ὡς οἷόν τε οἰκειότατα παρέχειν, ὅτου ἂν δέῃ ἔμβραχυ, ἐὰν Θεάγη τουτονὶ
127dSokrates: Demodokos, oğluna en çok benim faydam dokunacağını düşünüyorsan, bu kadar çaba göstermene şaşmıyorum; çünkü aklı başında birinin, oğlunun olabildiğince iyi bir insan olmasından daha çok neye özen göstereceğini bilmiyorum. Ama oğlunun iyi bir vatandaş olmasına benim senden daha çok faydalı olabileceğim düşüncesine nereden kapıldın, onun da kendisine benim senden daha çok faydam dokunacağını nereden çıkardı, işte buna çok şaşıyorum.
ἀσπάζῃ τε καὶ εὐεργετῇς ὅτι ἂν οἷός τε ᾖς.
ΣΩ. ὦ Δημόδοκε, τὸ μὲν ἐσπουδακέναι σε οὐ θαυμάζω, εἴπερ οἴει ὑπʼ ἐμοῦ μάλιστʼ ἄν σοι τοῦτον ὠφεληθῆναι—οὐ γὰρ οἶδα ὑπὲρ ὅτου ἄν τις νοῦν ἔχων μᾶλλον σπουδάζοι ἢ ὑπὲρ ὑέος αὑτοῦ ὅπως ὡς βέλτιστος ἔσται—ὁπόθεν δὲ ἔδοξέ σοι τοῦτο, ὡς ἐγὼ ἂν μᾶλλον τὸν σὸν ὑὸν οἷός τʼ εἴην ὠφελῆσαι πρὸς τὸ πολίτην ἀγαθὸν γενέσθαι ἢ σὺ αὐτός, καὶ ὁπόθεν οὗτος ᾠήθη ἐμὲ μᾶλλον ἢ σὲ αὐτὸν ὠφελήσειν, τοῦτο
127eÇünkü sen her şeyden önce benden yaşlısın; sonra Atinalılar için birçok, hem de en yüksek görevlerde bulundun; Anagyros demosundaki köylülerin seni herkesten çok sayıyor, şehrin geri kalanı da kimseden az saymıyor. Bende ise ikiniz de bunların hiçbirini görmüyorsunuz. Sonra, eğer Theages siyaset adamlarıyla birlikte bulunmayı küçümsüyor da gençleri eğitebileceklerini ileri süren başka birilerini arıyorsa, burada Keoslu Prodikos, Leontinoili Gorgias, Akragaslı Polos ve daha birçokları var. Bunlar o kadar bilgedir ki, şehirlere gidip gençlerin en soylularını ve en zenginlerini, yani vatandaşlardan istedikleriyle karşılıksız birlikte olabilecek gençleri, onların sohbetlerini bırakıp kendileriyle birlikte olmaya, üstelik ücret olarak çok yüklü para ödemeye ve bunun için bir de minnet duymaya ikna ederler.
πάνυ θαυμάζω. σὺ γὰρ πρῶτον μὲν πρεσβύτερος εἶ ἐμοῦ, ἔπειτα πολλὰς ἤδη ἀρχὰς καὶ τὰς μεγίστας Ἀθηναίοις ἦρξας, καὶ τιμᾷ ὑπὸ Ἀναγυρασίων τε τῶν δημοτῶν πολὺ μάλιστα καὶ ὑπὸ τῆς ἄλλης πόλεως οὐδενὸς ἧττον· ἐμοὶ δὲ τούτων οὐδὲν ἐνορᾷ οὐδέτερος ὑμῶν.
ΣΩ. ἔπειτα εἰ ἄρα τῆς μὲν τῶν πολιτικῶν ἀνδρῶν συνουσίας Θεάγης ὅδε καταφρονεῖ, ἄλλους δέ τινας ζητεῖ οἳ παιδεύειν ἐπαγγέλλονται οἷοί τε εἶναι νέους ἀνθρώπους, ἔστιν ἐνταῦθα καὶ Πρόδικος ὁ Κεῖος καὶ Γοργίας
128aHem oğlunun hem senin kendinin bunlardan birini seçmeniz beklenirdi; beni seçmeniz ise beklenmez.
ὁ Λεοντῖνος καὶ πῶλος ὁ Ἀκραγαντῖνος καὶ ἄλλοι πολλοί, οἳ οὕτω σοφοί εἰσιν ὥστε εἰς τὰς πόλεις ἰόντες πείθουσι τῶν νέων τοὺς γενναιοτάτους τε καὶ πλουσιωτάτους—οἷς ἔξεστιν τῶν πολιτῶν ᾧ ἂν βούλωνται προῖκα συνεῖναι— τούτους πείθουσιν ἀπολείποντας τὰς ἐκείνων συνουσίας αὐτοῖς συνεῖναι, προσκατατιθέντας ἀργύριον πάνυ πολὺ μισθόν, καὶ χάριν πρὸς τούτοις εἰδέναι. τούτων τινὰς εἰκὸς ἦν προαιρεῖσθαι καὶ τὸν ὑόν σου καὶ αὐτὸν σέ, ἐμὲ δʼ οὐκ
128bÇünkü bu kutlu ve güzel bilgilerin hiçbirini bilmiyorum; keşke bilseydim. Tersine, her zaman söylerim ki ben, neredeyse hiçbir şey bilmem, küçük bir bilgi dışında: aşk işleri. Ama bu bilgide kendimi, önceden yaşamış ya da şimdi yaşayan herkesten usta sayarım.
Theages: Görüyor musun, babacığım? Bence Sokrates benimle vakit geçirmeyi pek istemiyor, çünkü bana kalırsa ben hazırım, o isterse; ama bunları bize şaka olsun diye söylüyor.
εἰκός· οὐδὲν γὰρ τούτων ἐπίσταμαι τῶν μακαρίων τε καὶ καλῶν μαθημάτων—ἐπεὶ ἐβουλόμην ἄν—ἀλλὰ καὶ λέγω δήπου ἀεὶ ὅτι ἐγὼ τυγχάνω ὡς ἔπος εἰπεῖν οὐδὲν ἐπιστάμενος πλήν γε σμικροῦ τινος μαθήματος, τῶν ἐρωτικῶν. τοῦτο μέντοι τὸ μάθημα παρʼ ὁντινοῦν ποιοῦμαι δεινὸς εἶναι καὶ τῶν προγεγονότων ἀνθρώπων καὶ τῶν νῦν.
ΘΕ. ὁρᾷς, ὦ πάτερ; ὁ Σωκράτης οὐ πάνυ μοι δοκεῖ [τι] ἔτι ἐθέλειν ἐμοὶ συνδιατρίβειν—ἐπεὶ τό γʼ ἐμὸν ἕτοιμον,
128cÇünkü yaşıtlarımdan ve benden biraz büyüklerden öylelerini biliyorum ki, bununla birlikte olmadan önce hiçbir değerleri yokken, bununla birlikte olmaya başlayınca kısa bir süre içinde, önceden kendilerinden üstün olan herkesten daha iyi görünüyorlar.
Sokrates: Peki bunun ne olduğunu biliyor musun, Demodokos'un oğlu?
Theages: Zeus adına, biliyorum: sen istersen ben de onlar gibi olabileceğim.
ἐὰν οὗτος ἐθέλῃ—ἀλλὰ ταῦτα παίζων πρὸς ἡμᾶς λέγει. ἐπεὶ ἐγὼ οἶδα τῶν ἐμῶν ἡλικιωτῶν καὶ ὀλίγῳ πρεσβυτέρων οἳ πρὶν μὲν τούτῳ συνεῖναι οὐδενὸς ἄξιοι ἦσαν, ἐπειδὴ δὲ συνεγένοντο τούτῳ, ἐν πάνυ ὀλίγῳ χρόνῳ πάντων βελτίους φαίνονται ὧν πρότερον χείρους.
ΣΩ. οἶσθα οὖν οἷον τοῦτό ἐστιν, ὦ παῖ Δημοδόκου;
ΘΕ. ναὶ μὰ Δία ἔγωγε, ὅτι, ἐὰν σὺ βούλῃ, καὶ ἐγὼ οἷός τʼ ἔσομαι τοιοῦτος γενέσθαι οἷοίπερ καὶ ἐκεῖνοι.
128dSokrates: Hayır, iyi dostum; bunun ne olduğunu bilmiyorsun, ama ben sana anlatayım. Tanrısal bir lütufla çocukluğumdan beri beni izleyen daimonik bir şey var. Bu bir sestir; ne zaman gelse bana yapmak üzere olduğum şeyden vazgeçmemi işaret eder, hiçbir zaman bir şeyi yapmaya yöneltmez. Dostlarımdan biri bana bir şey danıştığında ses gelirse, yine aynı şey olur: vazgeçirir, yapmasına izin vermez. Size bunların tanıklarını da göstereceğim. Şu güzelleşmiş Kharmides'i, Glaukon'un oğlunu tanırsınız.
ΣΩ. οὔκ, ὠγαθέ, ἀλλά σε λέληθεν οἷον τοῦτʼ ἔστιν, ἐγὼ δέ σοι φράσω. ἔστι γάρ τι θείᾳ μοίρᾳ παρεπόμενον ἐμοὶ ἐκ παιδὸς ἀρξάμενον δαιμόνιον. ἔστι δὲ τοῦτο φωνή, ἣ ὅταν γένηται ἀεί μοι σημαίνει, ὃ ἂν μέλλω πράττειν, τούτου ἀποτροπήν, προτρέπει δὲ οὐδέποτε· καὶ ἐάν τίς μοι τῶν φίλων ἀνακοινῶται καὶ γένηται ἡ φωνή, ταὐτὸν τοῦτο, ἀποτρέπει καὶ οὐκ ἐᾷ πράττειν. καὶ τούτων ὑμῖν μάρτυρας παρέξομαι. Χαρμίδην γὰρ τουτονὶ γιγνώσκετε τὸν καλὸν
128eBir keresinde Nemea'da stadion koşusuna hazırlanmak üzereyken bana danışıyordu. Hazırlanmak üzere olduğunu söylemeye başlar başlamaz ses geldi; ben de onu engelledim ve dedim ki: "Sen konuşurken bana daimonionun sesi geldi; hazırlanma." "Belki," dedi, "kazanamayacağımı işaret ediyordur; ama kazanamayacak olsam bile, bu süre boyunca idman yapmakla fayda görmüş olurum." Bunu söyleyip hazırlandı. Bu hazırlıktan başına neler geldiğini ondan sormaya değer.
γενόμενον, τὸν Γλαύκωνος· οὗτός ποτε ἐτύγχανε ἐμοὶ ἀνακοινούμενος μέλλων ἀσκήσειν στάδιον εἰς Νεμέαν, καὶ εὐθὺς αὐτοῦ ἀρχομένου λέγειν ὅτι μέλλοι ἀσκεῖν ἐγένετο ἡ φωνή, καὶ ἐγὼ διεκώλυόν τε αὐτὸν καὶ εἶπον ὅτι λέγοντός σου μεταξὺ γέγονέ μοι ἡ φωνὴ ἡ τοῦ δαιμονίου· ἀλλὰ μὴ ἄσκει. ἴσως, ἔφη, σημαίνει σοι ὅτι οὐ νικήσω· ἐγὼ δὲ κἂν μὴ μέλλω νικᾶν, γυμνασάμενός γε τοῦτον τὸν χρόνον ὠφεληθήσομαι.
ΣΩ. ταῦτα εἰπὼν ἤσκει· ἄξιον οὖν πυθέσθαι αὐτοῦ
129aİsterseniz Timarkhos'un kardeşi Kleitomakhos'a da sorun: Timarkhos dosdoğru ölüme giderken, o ve Timarkhos kaçarken onu evine alan stadion koşucusu Euathlos, ona ne dedi? Size, ona şunları söylediğini anlatacaktır.
Theages: Neyi?
Sokrates: "Kleitomakhos," dedi, "işte şimdi ölüme gidiyorum, çünkü Sokrates'in sözünü dinlemek istemedim." Peki Timarkhos bunu neden söyledi? Anlatayım. Timarkhos ve Philemonides oğlu Philemon, Heroskamandros oğlu Nikias'ı öldürmek için ziyafetten kalkarken, tuzağı yalnız ikisi biliyordu. Timarkhos kalkarken bana, "Ne dersin, Sokrates?" dedi. "Siz için; benim bir yere gitmem gerekiyor. Başarırsam biraz sonra gelirim."
ἃ αὐτῷ συνέβη ἀπὸ ταύτης τῆς ἀσκήσεως. εἰ δὲ βούλεσθε, τὸν Τιμάρχου ἀδελφὸν Κλειτόμαχον ἔρεσθε τί εἶπεν αὐτῷ Τίμαρχος ἡνίκα ἀποθανούμενος ᾔει εὐθὺ τοῦ δαιμονίου, ἐκεῖνός τε καὶ Εὔαθλος ὁ σταδιοδρομῶν ὃς Τίμαρχον ὑπεδέξατο φεύγοντα· ἐρεῖ γὰρ ὑμῖν ὅτι εἶπεν αὐτῷ ταυτί.
ΘΕ. τί;
ΣΩ. ὦ Κλειτόμαχε, ἔφη, ἐγὼ μέντοι ἔρχομαι ἀποθανούμενος νυνί, διότι Σωκράτει οὐκ ἤθελον πείθεσθαι. τί δὴ οὖν ποτε τοῦτο εἶπεν ὁ Τίμαρχος; ἐγὼ φράσω. ὅτε
129bBana ses geldi; ona, "Sakın kalkma," dedim, "çünkü bana o alışık olduğum daimonik işaret geldi." O da durdu.
ἀνίστατο ἐκ τοῦ συμποσίου ὁ Τίμαρχος καὶ Φιλήμων ὁ Φιλημονίδου ἀποκτενοῦντες Νικίαν τὸν Ἡροσκαμάνδρου, ἠπιστάσθην μὲν αὐτὼ μόνω τὴν ἐπιβουλήν, ὁ δὲ Τίμαρχος ἀνιστάμενος πρὸς ἐμὲ εἶπεν, τί λέγεις, ἔφη, ὦ Σώκρατες; ὑμεῖς μὲν πίνετε, ἐμὲ δὲ δεῖ ποι ἐξαναστῆναι· ἥξω δὲ ὀλίγον ὕστερον, ἐὰν τύχω. καί μοι ἐγένετο ἡ φωνή, καὶ εἶπον πρὸς αὐτόν, μηδαμῶς, ἔφην, ἀναστῇς· γέγονε γάρ μοι τὸ εἰωθὸς σημεῖον τὸ δαιμόνιον. καὶ ὃς ἐπέσχε.
129cBir süre geçtikten sonra yine gitmeye davrandı ve "Gidiyorum, Sokrates," dedi. Ses yine geldi; ben de yine onu durmaya zorladım. Üçüncü kez, benden gizlemek isteyerek, bana artık hiçbir şey söylemeden, dikkatimin başka yerde olduğunu kollayıp gizlice kalktı. Böylece gitti ve onu ölüme götürecek işi yaptı. İşte bu yüzden kardeşine, şimdi benim size anlattığımı söyledi: bana inanmadığı için ölüme gittiğini. Sicilya'daki olaylar hakkında da, ordunun mahvı konusunda söylediklerimi birçok kişiden duyacaksınız.
καὶ διαλιπὼν χρόνον αὖθις ὡρμᾶτο ἰέναι, καὶ ἔφη· εἶμι δή, Σώκρατες. αὖθις ἐγένετο ἡ φωνή· αὖθις οὖν αὐτὸν ἠνάγκασα ἐπισχεῖν. τὸ τρίτον, βουλόμενός με λαθεῖν, ἀνέστη οὐκέτι εἰπών μοι οὐδὲν ἀλλὰ λαθών, ἐπιτηρήσας ἄλλοσε τὸν νοῦν ἔχοντα· καὶ οὕτως ᾤχετο ἀπιὼν καὶ διεπράξατο ἐξ ὧν ᾔει ἀποθανούμενος. ὅθεν δὴ τοῦτο εἶπεν πρὸς τὸν ἀδελφὸν ὅπερ νῦν ὑμῖν ἐγώ, ὅτι ἴοι ἀποθανούμενος διὰ τὸ ἐμοὶ ἀπιστῆσαι. ἔτι τοίνυν περὶ τῶν ἐν Σικελίᾳ
129dGeçmiş olayları bilenlerden duyabilirsiniz; ama işaretin gerçekten bir şey söyleyip söylemediğini şimdi de sınayabilirsiniz. Güzel Sannion sefere çıkarken bana işaret geldi; o şimdi Thrasyllos'la birlikte dosdoğru Ephesos'a ve İonia'ya sefere gidiyor. Ben onun ya öleceğini ya da başına buna yakın bir şey geleceğini düşünüyorum; ordunun geri kalanı için de çok korkuyorum.
πολλῶν ἀκούσεσθον ἃ ἐγὼ ἔλεγον περὶ τῆς διαφθορᾶς τοῦ στρατοπέδου. καὶ τὰ μὲν παρεληλυθότα τῶν εἰδότων ἔστιν ἀκοῦσαι· πεῖραν δʼ ἔξεστι νυνὶ λαβεῖν τοῦ σημείου εἰ ἄρα τὶ λέγει. ἐπὶ γὰρ τῇ ἐπὶ στρατείαν ἐξορμῇ Σαννίωνος τοῦ καλοῦ ἐγένετό μοι τὸ σημεῖον, οἴχεται δὲ νῦν μετὰ Θρασύλλου στρατευσόμενος εὐθὺ Ἐφέσου καὶ Ἰωνίας. ἐγὼ οὖν οἴομαι ἐκεῖνον ἢ ἀποθανεῖσθαι ἢ ὁμοῦ τι τούτῳ γʼ ἐλᾶν, καὶ περί γε τῆς στρατιᾶς τῆς ἄλλης πάνυ φοβοῦμαι.
129eBütün bunları sana şunun için anlattım: bu daimonik şeyin gücü, benimle vakit geçirenlerin birlikteliklerinde de her şeyi belirler. Birçoklarına karşı çıkar; bunlar benimle vakit geçirerek fayda göremezler, bu yüzden onlarla vakit geçirmem mümkün olmaz. Birçoklarının benimle birlikte olmasını engellemez, ama bunlar birlikte olmaktan hiç fayda görmezler. Daimonik şeyin gücünün birlikteliğe yardım ettiği kimseler ise, senin de fark ettiğin kişilerdir; çünkü hemen, çabucak ilerlerler. Bu ilerleyenlerden de bazılarında fayda sağlam ve kalıcıdır; ama birçokları benimle oldukları sürece şaşılacak kadar ilerler, benden ayrılınca da yine kimseden farkları kalmaz.
ταῦτα δὴ πάντα εἴρηκά σοι, ὅτι ἡ δύναμις αὕτη τοῦ δαιμονίου τούτου καὶ εἰς τὰς συνουσίας τῶν μετʼ ἐμοῦ συνδιατριβόντων τὸ ἅπαν δύναται. πολλοῖς μὲν γὰρ ἐναντιοῦται, καὶ οὐκ ἔστι τούτοις ὠφεληθῆναι μετʼ ἐμοῦ διατρίβουσιν, ὥστε οὐχ οἷόν τέ μοι τούτοις συνδιατρίβειν· πολλοῖς δὲ συνεῖναι μὲν οὐ διακωλύει, ὠφελοῦνται δὲ οὐδὲν συνόντες. οἷς δʼ ἂν συλλάβηται τῆς συνουσίας ἡ τοῦ δαιμονίου δύναμις, οὗτοί εἰσιν ὧν καὶ σὺ ᾔσθησαι· ταχὺ γὰρ παραχρῆμα ἐπιδιδόασιν.
ΣΩ. καὶ τούτων αὖ τῶν ἐπιδιδόντων
130aBir keresinde Aristeides'in torunu, Lysimakhos oğlu Aristeides'in başına bu geldi. Benimle vakit geçirirken kısa bir sürede çok ilerlemişti; sonra bir sefere çıktı, gemiyle gitti. Döndüğünde, Thukydides'in torunu, Melesias oğlu Thukydides'i benimle vakit geçirirken buldu.
οἱ μὲν καὶ βέβαιον ἔχουσι καὶ παραμόνιμον τὴν ὠφελίαν· πολλοὶ δέ, ὅσον ἂν μετʼ ἐμοῦ χρόνον ὦσιν, θαυμάσιον ἐπιδιδόασιν, ἐπειδὰν δέ μου ἀπόσχωνται, πάλιν οὐδὲν διαφέρουσιν ὁτουοῦν. τοῦτό ποτε ἔπαθεν Ἀριστείδης ὁ Λυσιμάχου ὑὸς τοῦ Ἀριστείδου. διατρίβων γὰρ μετʼ ἐμοῦ πάμπολυ ἐπεδεδώκει ἐν ὀλίγῳ χρόνῳ· ἔπειτα αὐτῷ στρατεία τις ἐγένετο καὶ ᾤχετο ἐκπλέων, ἥκων δὲ κατελάμβανε μετʼ ἐμοῦ διατρίβοντα Θουκυδίδην τὸν Μελησίου ὑὸν τοῦ Θουκυδίδου.
130bThukydides bir gün önce bir tartışma yüzünden bana küsmüştü. Aristeides beni görünce, selamlaşıp başka şeylerden konuştuktan sonra şöyle dedi: "Duyduğuma göre, Sokrates, Thukydides sana karşı burnu büyüklük ediyor, sanki bir şeymiş gibi sana kızıyormuş." "Öyle," dedim. "Ne yani, seninle birlikte olmadan önce nasıl bir köle olduğunu bilmiyor mu?" dedi. "Tanrılar adına, bilmiyor gibi," dedim. "Ama ben de gülünç bir durumdayım, Sokrates," dedi.
ὁ δὲ Θουκυδίδης τῇ προτεραίᾳ μοι διʼ ἀπεχθείας ἐν λόγοις τισὶν ἐγεγόνει· ἰδὼν οὖν με ὁ Ἀριστείδης, ἐπειδὴ ἠσπάσατό τε καὶ τἆλλα διελέχθη, Θουκυδίδην δέ, ἔφη, ἀκούω, ὦ Σώκρατες, σεμνύνεσθαι ἄττα πρός σε καὶ χαλεπαίνειν ὡς τὶ ὄντα. ἔστι γάρ, ἔφην ἐγώ, οὕτως. τί δέ, οὐκ οἶδεν, ἔφη, πρὶν σοὶ συγγενέσθαι οἷον ἦν τὸ ἀνδράποδον; οὐκ ἔοικέν γε, ἔφην ἐγώ, νὴ τοὺς θεούς. ἀλλὰ μὴν καὶ αὐτός γε, ἔφη, καταγελάστως
130c"Ne demek istiyorsun?" dedim. "Şunu," dedi: "denize açılmadan önce herhangi bir insanla tartışabiliyor, konuşmalarda kimseden aşağı görünmüyordum; öyle ki en kültürlü insanların sohbetlerini arardım. Şimdiyse tam tersine, terbiye görmüş birini fark edersem ondan kaçıyorum; kendi bayağılığımdan o kadar utanıyorum." "Peki bu yetenek seni birdenbire mi bıraktı, yavaş yavaş mı?" dedim. "Yavaş yavaş," dedi.
ἔχω, ὦ Σώκρατες. τί μάλιστα; ἔφην ἐγώ. ὅτι, ἔφη, πρὶν μὲν ἐκπλεῖν, ὁτῳοῦν ἀνθρώπῳ οἷός τʼ ἦ διαλέγεσθαι καὶ μηδενὸς χείρων φαίνεσθαι ἐν τοῖς λόγοις, ὥστε καὶ ἐδίωκον τὰς συνουσίας τῶν χαριεστάτων ἀνθρώπων, νυνὶ δὲ τοὐναντίον φεύγω ἄν τινα καὶ αἰσθάνωμαι πεπαιδευμένον· οὕτως αἰσχύνομαι ἐπὶ τῇ ἐμαυτοῦ φαυλότητι. πότερον δέ, ἦν δʼ ἐγώ, ἐξαίφνης σε προύλιπεν αὕτη ἡ δύναμις ἢ κατὰ σμικρόν; κατὰ σμικρόν, ἦ δʼ ὅς.
130d"Peki sende ortaya çıktığında," dedim, "benden bir şey öğrendiğin için mi ortaya çıktı, yoksa başka bir yolla mı?" "Sana söyleyeyim, Sokrates," dedi; "tanrılar adına, inanılmaz ama doğru. Kendin de bildiğin gibi, senden hiçbir zaman hiçbir şey öğrenmedim. Ama seninle birlikte olduğumda ilerliyordum: yalnız aynı evde, ama aynı odada olmasak bile ilerliyordum; aynı odada olduğumuzda daha çok; sen konuşurken aynı odada sana baktığımda da, başka yere baktığım zamankinden çok daha fazla ilerliyor gibiydim. En çok ve en fazla da senin yanında oturup sana tutunduğumda, sana dokunduğumda ilerliyordum.
ἡνίκα δέ σοι παρεγένετο, ἦν δʼ ἐγώ, πότερον μαθόντι παρʼ ἐμοῦ τι παρεγένετο ἤ τινι ἄλλῳ τρόπῳ; ἐγώ σοι ἐρῶ, ἔφη, ὦ Σώκρατες, ἄπιστον μὲν νὴ τοὺς θεούς, ἀληθὲς δέ. ἐγὼ γὰρ ἔμαθον μὲν παρά σου οὐδὲν πώποτε, ὡς αὐτὸς οἶσθα· ἐπεδίδουν δὲ ὁπότε σοι συνείην, κἂν εἰ ἐν τῇ αὐτῇ μόνον οἰκίᾳ εἴην, μὴ ἐν τῷ αὐτῷ δὲ οἰκήματι, μᾶλλον δὲ ὁπότε ἐν τῷ αὐτῷ οἰκήματι, καὶ ἔμοιγε ἐδόκουν πολὺ μᾶλλον ὁπότε ἐν τῷ αὐτῷ οἰκήματι ὢν λέγοντός σου βλέποιμι πρὸς
130eŞimdiyse," dedi, "o meleke tümüyle akıp gitti."
İşte bizim birlikteliğimiz böyledir, Theages. Tanrı dilerse çok ve çabuk ilerlersin; dilemezse ilerlemezsin. Bu yüzden, sağladıkları faydaya kendileri hâkim olan o kimselerden birinin yanında eğitim görmenin, benim yanımda talihin getireceğine bırakmaktan daha güvenli olup olmadığına bir bak.
σέ, μᾶλλον ἢ ὁπότε ἄλλοσε ὁρῴην, πολὺ δὲ μάλιστα καὶ πλεῖστον ἐπεδίδουν ὁπότε παρʼ αὐτόν σε καθοίμην ἐχόμενός σου καὶ ἁπτόμενος· νῦν δέ, ἦ δʼ ὅς, πᾶσα ἐκείνη ἡ ἕξις ἐξερρύηκε.
ἔστιν οὖν, ὦ Θέαγες, τοιαύτη ἡ ἡμετέρα συνουσία· ἐὰν μὲν τῷ θεῷ φίλον ᾖ, πάνυ πολὺ ἐπιδώσεις καὶ ταχύ, εἰ δὲ μή, οὔ. ὅρα οὖν μή σοι ἀσφαλέστερον ᾖ παρʼ ἐκείνων τινὶ παιδεύεσθαι οἳ ἐγκρατεῖς αὐτοί εἰσιν τῆς ὠφελίας ἣν ὠφελοῦσιν τοὺς ἀνθρώπους μᾶλλον ἢ παρʼ ἐμοῦ ὅτι ἂν τύχῃ τοῦτο πρᾶξαι.
131aTheages: Bana kalırsa, Sokrates, şöyle yapalım: birlikte olarak bu daimonik şeyi sınayalım. Bize izin verirse ne âlâ; vermezse o zaman hemen ne yapacağımızı düşünürüz: ya başka biriyle birlikte oluruz ya da sana gelen o tanrısal şeyi dualarla, kurbanlarla ve kâhinlerin önereceği başka ne varsa onunla yatıştırmaya çalışırız.
Demodokos: Artık buna itiraz etme, Sokrates, delikanlıya; Theages doğru söylüyor.
Sokrates: Böyle yapmak gerektiğini düşünüyorsanız, böyle yapalım.
ΘΕ. ἐμοὶ μὲν τοίνυν δοκεῖ, ὦ Σώκρατες, ἡμᾶς οὑτωσὶ ποιῆσαι, ἀποπειραθῆναι τοῦ δαιμονίου τούτου συνόντας ἀλλήλοις. καὶ ἐὰν μὲν παρείκῃ ἡμῖν, ταῦτα βέλτιστα· εἰ δὲ μή, τότε ἤδη παραχρῆμα βουλευσόμεθα ὅτι δράσομεν, εἴτε ἄλλῳ συνεσόμεθα, εἴτε καὶ αὐτὸ τὸ θεῖον τὸ σοὶ γιγνόμενον πειρασόμεθα παραμυθεῖσθαι εὐχαῖσί τε καὶ θυσίαις καὶ ἄλλῳ ὅτῳ ἂν οἱ μάντεις ἐξηγῶνται.
ΔΗ. μηκέτι πρὸς ταῦτα ἀντείπῃς, ὦ Σώκρατες, τῷ μειρακίῳ· εὖ γὰρ λέγει Θεάγης.
ΣΩ. ἀλλʼ εἰ δοκεῖ χρῆναι οὕτω ποιεῖν, οὕτω ποιῶμεν.